Trường THCS Nguyễn Đáng Họ và tên giáo viên
Tổ Ngữ Văn Phạm Kim Đồng
Bài 2: CÁC CUỘC PHÁT KIẾN ĐỊA LÍ
Môn học/Hoạt động giáo dục: Môn Lịch Sử và Địa lý; Lớp: Lớp 7
Thời gian thực hiện: 2 tiết (Tiết 3,4 - Tuần 2)
I. Mục tiêu
1.Kiến thức:
- Sử dụng lược đồ hoặc bản đồ, giới thiệu được những nét chính về hành trình của một số cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.
- Nêu được hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí.
2. Năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác
* Năng lực chuyên biệt:
- Tìm hiểu lịch sử: Nêu được hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí.
- Nhận thức và tư duy lịch sử: Sử dụng lược đồ hoặc bản đồ, giới thiệu được những nét chính về hành trình của một số cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.
3. Phẩm chất
Nhân ái: khâm phục tấm gương làm việc khoa học, tinh thần quả cảm, hi sinh của các nhà hàng hải thời trung đại, trân trọng những giá trị họ để lại cho thời đại.
II. Thiết bị dạy học và học liệu
1. Giáo viên :
+ Giáo án
+ Bản đồ chính trị thế giới.
+ Tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí.
2. Học sinh
+ Đọc SGK hoàn tất nhiệm vụ được giao.
+ Sưu tầm tư liệu hoặc những câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí.
III. Tiến trình dạy học
Hoạt động 1. MỞ ĐẦU
a. Mục tiêu: Giúp hs ôn lại nội dung của bài học cũ, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Nội dung: Học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên sẽ trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên.
c. Sản phẩm: câu trả lời ghi trên bảng
d. Tổ chức thực hiện
- GV mời HS tham gia trò chơi trả lời các câu hỏi trắc nghiệm để ôn tập nội dung bài học cũ.
Câu 1: Lãnh chúa phong kiến ở Tây Âu có nguồn gốc là
- Quan lại, quý tộc thị tộc, quý tộc tăng lữ
- Những người giàu có
- Tăng lữ
- Những chủ nô Rôma
Câu 2: Nguồn gốc hình thành giai cấp nông nô là
- Binh lính
- Nô lệ và nông dân.
- Người dân Rôma
- Nông dân
Câu 3: Lãnh chúa bóc lột nông nô thông qua
- Sản phẩm cống nạp
- Tô lao dịch
- Tô thuế
- Tô hiện vật
Câu 4: Đơn vị chính trị, kinh tế cơ bản của chế độ phong kiến phân quyền ở Tây Âu là
- Trang trại
- Xưởng thủ công
- Thành thị
- Lãnh địa
Trên cơ sở ý kiến của HS,GV dẫn dắt vào bài bằng cách giáo viên đưa ra 4 bức hình gợi ý về Châu Mĩ.Học sinh quan sát và trả lời câu hỏi: Những bức ảnh này đang nói về châu lục nào? - Châu Mĩ
Hoạt động 2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
1. Tìm hiểu về các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.
a) Mục tiêu: Nêu được hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí.
b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm: phiếu học tập số 1
d. Tổ chức thực hiên:
Bước 1.
- GV Chia lớp thành 4 nhóm sử dụng KT khăn trải bàn. Mỗi nhóm có 5 phút để nghiên cứu nội dung được giao.
Quan sát lược đồ hình 1,2, đọc thông tin và hoàn thành phiếu học tập theo yêu cầu.
Miêu tả trên lược đồ đường đi của các cuộc phát kiến địa lí và hoàn thành phiếu học tập sau:
1. Các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.
Thời gian
Người chỉ huy
Nơi xuất phát
Điểm đến
1487
B. Đi-a-xơ
Bồ Đào Nha
Cực Nam Châu Phi
1492
C. Cô-lôm-bô
Tây Ban Nha
Tìm ra Châu Mỹ
1497-1498
Va-xcô Đơ Ga-ma
Bồ Đào Nha
Bờ biển Tây Nam Ấn Độ
1519
Ma-gien-lăng
Tây Ban Nha
Vòng quanh trái đất
Theo em, cuộc phát kiến địa lý nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Bước 2.
- Học sinh các nhóm quan sát lược đồ, đọc thông tin, hoàn thành phiếu học tập.
- Giới thiệu đường đi của các cuộc phát kiến địa lí trên lược đồ.
? Theo em, cuộc phát kiến địa lý nào là quan trọng nhất? Vì sao?
- Cuộc phát kiến địa lí của Ph.Ma-gien- lăng quan trọng nhất. Vì đây là người đầu tiên đặt chân đến Thái Bình Dương và Đại Tây Dương.
Bước 3.
Đại diện nhóm giới thiệu đường đi của các cuộc phát kiến địa lí trên lược đồ và sản phẩm trên Phiếu học tập của nhóm mình.
Bước 4.
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của nhóm trình bày
1. Các cuộc phát kiến địa lí lớn trên thế giới.
Thời gian
Người chỉ huy
Nơi xuất phát
Điểm đến
1487
B. Đi-a-xơ
Bồ Đào Nha
Cực Nam Châu Phi
1492
C. Cô-lôm-bô
Tây Ban Nha
Tìm ra Châu Mỹ
1497-1498
Va-xcô Đơ Ga-ma
Bồ Đào Nha
Bờ biển Tây Nam Ấn Độ
1519
Ma-gien-lăng
Tây Ban Nha
Vòng quanh trái đất
Nhiệm vụ 2
b Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí
Bước 1.
GV chia cả lớp thành 2 đội (các em tự đặt tên cho đội của mình) và giao nhiệm vụ: Đọc thông tin trang 16/SGK, tìm hiểu hình 3 và Sơ đồ hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, thảo luận và tham gia trò chơi “Tiếp sức”. Lần lượt từng thành viên của hai đội sẽ ghi hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí lên trên bảng và cho biết hệ quả nào là quan trọng nhất? Vì sao? Đội nào trả lời đầy đủ, chính xác và hoàn thành trước thì đội đó sẽ thắng cuộc.
Bước 2.
- HS đọc thông tin trong SGK, tìm hiểu hình 3 và Sơ đồ hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, thảo luận và tham gia trò chơi.
- Học sinh suy nghĩ thảo luận và trả lời câu hỏi của GV.
- GVhướng dẫn, hỗ trợ các em trong quá trình thực hiện nhiệm vụ (nếu cần).
Bước 3.
GV lần lượt yêu cầu đại diện các đội trình bày kết quả trên bảng.
- Đội còn lại quan sát, theo dõi đội bạn trình bày, nhận xét và bổ sung (nếu cần).
- HS trả lời câu hỏi của giáo viên.
Bước 4.
- Nhận xét về thái độ, tinh thần và sản phẩm học tập của hai đội, chốt kiến thức
- Chuyển dẫn sang phần luyện tập.
b. Hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí
- Mở ra con đường mới, vùng đất mới, thị trường mới, thúc đẩy hàng hải quốc tế phát triển…
- Đem về cho châu Âu khối lượng lớn vàng, bạc, nguyên liệu; thúc đẩy nền sản xuất và thương nghiệp ở đây phát triển.
- Làm nảy sinh nạn buôn bán nô lệ da đen và quá trình xâm chiếm, bóc lột thuộc địa.
2. Tìm hiểu về sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản và những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu
a. Mục tiêu:Giúp HS nắm được những biến đổi trong xã hội Tây Âu và sự nảy sinh quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Tây Âu.
b.Nội dung: Học sinh nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS trên giấy note
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1.
- GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi:
? Quý tộc và Tư sản châu Âu đã làm cách nào để có được tiền, vốn và đội ngũ công nhân làm thuê?
? Với nguồn vốn và nhân công có được quý tộc và thương nhân châu Âu đã làm gì?
? Giai cấp vô sản đã được hình thành từ những tầng lớp nào trong XHPK châu Âu?
Bước 2.
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV đến các nhóm theo dõi, hỗ trợ HS làm việc.
? Quý tộc và Tư sản châu Âu đã làm cách nào để có được tiền, vốn và đội ngũ công nhân làm thuê?
- Quý tộc thương nhân trở nên giàu có nhờ cướp bóc thuộc địa.
? Với nguồn vốn và nhân công có được quý tộc và thương nhân châu Âu đã làm gì?
- Họ mở rộng sản xuất, kinh doanh, lập các công trường thủ công, lập đồn điền quy mô lớn và cả công ti thương mại. => Hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa xuất hiện.
? Giai cấp vô sản đã được hình thành từ những tầng lớp nào trong XHPK châu Âu?
- Nông nô bị tước ruộng đất, buộc làm việc cho giai cấp tư sản họ trở thành giai cấp vô sản.
Bước 3.
- HS trả lời cá nhân.
Bước 4.
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của bạn trình bày.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học sinh
2. Sự nãy sinh chủ nghĩa tư bản và những biến đổi chính trong xã hội Tây Âu
a. Sự nãy sinh chủ nghĩa tư bản
- Quý tộc thương nhân trở nên giàu có nhờ cướp bóc thuộc địa.
- Họ mở rộng sản xuất, kinh doanh, lập các công trường thủ công, lập đồn điền quy mô lớn và cả công ti thương mại.
=> Hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa xuất hiện
b. Sự biến đổi của xã hội Tây Âu
- Nông nô bị tước ruộng đất, buộc làm việc cho giai cấp tư sản họ trở thành giai cấp vô sản.
=> Quan hệ sản xuất tư bản hình thành
3. Hoạt động 3. LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu:Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về phong trào cải cách tôn giáo.
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS trả lời các câu hỏi thông qua trò chơi lật mảnh ghép. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
c) Sản phẩm: hoàn thành các câu hỏi trong trò chơi tìm được bức hình cuối cùng.
d. Tổ chức thực hiên:
- Giáo viên tổ chức trò chơi “Lật mảnh ghép” cho học sinh. Có 6 câu hỏi trả lời ngắn Học sinh lần lượt lật các mảnh ghép và trả lời câu hỏi . Sau khi lần lượt lật và trả lời xong 6 câu hỏi học sinh sẽ trả lời bức hình bí mật cuối cùng của trò chơi.
Câu hỏi 1: Ai là người đầu tiên tìm ra châu Mĩ? C. Cô-lôm-bô
Câu hỏi 2: Ai là người đầu thực hiện chuyến đi vòng quanh thế giới? Ph. Ma-gien-lan
Câu hỏi 3: Các cuộc phát kiến địa lý do tầng lớp nào tiến hành? Thương nhân, quý tộc.
Câu hỏi 4: Các cuộc phát kiến địa lý chủ yếu hướng về đâu? Ấn Độ và các nước phương Đông
Câu hỏi 5: Việc tìm con đường thông thương giữa châu Âu và phương Đông đặt ra cấp thiết từ khi nào? TK XV
Câu hỏi 6: Quốc gia nào đi tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lí? Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha.
4. Hoạt động 4. VẬN DỤNG
a. Mục tiêu:Khắc sâu kiến thức trọng tâm bài học
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS đóng vai một hướng dẫn viên du lịch.
c. Sản phẩm: Bài trả lời theo câu hỏi của giáo viên
d. Tổ chức thực hiên: Giáo viên giao nhiệm vụ: Hãy đóng vai một hướng dẫn viên du lịch và giới thiệu về 1 nhà thám hiểm tài ba mà em yêu thích.
Duyệt của BGH Duyệt Người soạn
