artLIVE - ‘Mần chi rứa?’ là cuộc hội ngộ của năm nghệ sĩ miền Trung. Mỗi người mang theo một tiếng nói, một miền ký ức, một góc nhìn riêng. Họ cùng ngồi lại, trải lòng qua từng lớp chất liệu, từng nét vẽ…
‘Mần chi rứa?’ - Câu hỏi đơn sơ họa nên vùng trời nghệ thuật
‘Mần chi rứa?’ - câu hỏi nghe vừa như lời thăm hỏi quen thuộc, vừa như một chút bâng khuâng đầy chất miền Trung. Chất giọng nhỏ nhẹ, nghe như thể ai đó vừa ghé qua hiên nhà, khẽ hỏi chuyện một cách thân tình mà duyên dáng đến lạ. Một câu hỏi bâng quơ lại hoá thành lời mời đưa người xem bước vào không gian nghệ thuật nơi sắc màu, đường nét, hình họa và tâm tư của mỗi nghệ sĩ lên tiếng.
Từ Huế, Quảng Nam đến Quảng Bình… họ mang vào ‘Mần chi rứa?’ cả tiếng gió thổi qua triền cát, cả nắng hanh trên lưng mẹ, lẫn những nỗi niềm âm thầm hun đúc bởi kỷ niệm.
Trong tranh, có lớp lụa mịn như lời ru, có sơn dầu dày như vết cứa của thời gian và có cả những hình khối trừu tượng như đang chất vấn chính mình. Có người chọn nhặt vẻ đẹp nguyên sơ như cách cắm chặt rễ vào căn tính quê nhà, người lại miên man chất vấn bản sắc và quá khứ bằng những hình dung trừu tượng, lặng thầm.
Lắng nghe nghệ thuật từ những người con miền Trung
Lê Brothers - cặp họa sĩ song sinh Lê Ngọc Thanh và Lê Đức Hải đến từ Quảng Bình, hiện sống và làm việc tại Huế. Một người học nghệ thuật sơn mài, người kia theo đuổi sơn dầu, cả hai kết hợp với nhau như một thể thống nhất. Họ mở rộng thực hành từ hội họa sang sắp đặt, trình diễn, phim và video.
Nghệ thuật của họ là những cuộc đối thoại trầm lặng với miền nhớ về hậu chiến và lịch sử chia cắt, đặc biệt qua lăng kính Bắc - Nam và những vùng lãnh thổ từng mang vết chia ly tương tự. Năm 2008, họ sáng lập New Space Arts Foundation - một không gian nghệ thuật độc lập cùng chương trình lưu trú quốc tế đầu tiên tại Việt Nam, vận hành bằng chính nguồn tiền bán tác phẩm của mình.
Họa sĩ Bùi Tiến Tuấn sinh năm 1971 tại Hội An. Anh tốt nghiệp chuyên ngành lụa tại Đại học Mỹ thuật TP.HCM, từng giảng dạy tại chính ngôi trường ấy trước khi toàn tâm theo đuổi con đường sáng tác. Sau một thời gian gắn bó với sơn dầu và acrylic, anh trở lại với tranh lụa, không phải để hoài cổ, mà để thổi vào chất liệu truyền thống một hơi thở mới.
Với kỹ thuật điêu luyện, hình họa chắc tay, tinh thần hội họa vừa phóng khoáng vừa chặt chẽ của anh đã tạo nên một thế giới giàu hồi ức và cảm xúc: tà áo dài bên hiên nắng, mái ngói rêu phong, chiếc xích lô cũ. Tất cả hiện lên qua gam màu dịu dàng, mộc mạc, gợi về một thời xa vắng đầy thi vị.
Họa sĩ Trương Thiện, sinh năm 1979 tại Huế, tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Huế. Anh bắt đầu sáng tác từ rất sớm, góp mặt tại nhiều triển lãm trong và ngoài nước từ những năm 1990. Tác phẩm của anh trải dài trên nhiều hình thức: tranh sơn dầu, sắp đặt, trình diễn, thị giác…
Tuy nhiên dù chọn chất liệu nào, anh vẫn giữ một giọng điệu riêng: bền bỉ, lặng thầm, đầy suy tư. Anh từng là thành viên nhóm nghệ sĩ Hanoilink - một cộng đồng sáng tạo giàu năng lượng từ năm 2006 đến 2009. Tranh của Trương Thiện như những lát cắt im lặng của suy nghĩ, mỗi mảng màu là một tầng nghĩa chưa nói hết.
Họa sĩ Lê Thừa Hải sinh năm 1990 tại Phong Điền, Huế. Anh lớn lên giữa không gian ngập tràn kỷ niệm về sông Ô Lâu, phá Tam Giang, làng cổ Phước Tích… Những lớp trầm tích ấy thấm dần vào từng bức họa của anh, những ô cửa cung đình, chiếc ghế quan văn hay mái nhà xưa hiện lên nhập nhòa như mảnh vụn ký ức, vừa thân thuộc vừa xa vắng.
Anh theo đuổi trường phái tân biểu hiện, dòng tranh từng bị xem là “xấu” vì cảm xúc thô ráp và trực giác mạnh mẽ vượt qua mọi ràng buộc. Tranh của Lê Thừa Hải là cuộc va chạm giữa nội tâm và thế giới, giữa dữ dội và dịu êm, từng nét vẽ không trau chuốt nhưng luôn để lại dư vang ám ảnh.
Họa sĩ Lê Tường, sinh năm 1969, tốt nghiệp khoa sơn mài Đại học Mỹ thuật Huế nhưng lại chọn gắn bó với acrylic suốt hơn hai thập kỷ. Anh trung thành với lối vẽ tả thực. Trong tác phẩm của anh, từng chiếc chén, ấm trà, bình gốm không còn là vật thể thường nhật mà mang linh hồn riêng.
Qua nhiều lớp màu trong vắt, ánh sáng hiện ra không chỉ để nhìn mà để cảm. Một thứ ánh sáng nhẹ nhàng, âm thầm nhưng vang vọng, như thể từng món đồ đang thì thầm nói điều gì đó trong cõi tĩnh.
Triển lãm ‘Mần chi rứa?’ là nhịp thở chung của năm nghệ sĩ: vừa tò mò, vừa đau đáu. Ở đây, tranh không chỉ để ngắm, mà để lắng nghe chuyện đời, chuyện mộng, chuyện quá khứ, và cả những khoảng lặng chưa kịp gọi tên. Cứ thế, triển lãm tựa như dòng chảy văn hóa qua ánh nhìn của những người đã sống, đã đi, đã dành nửa hồn mình ở chốn “chôn rau cắt rốn”.
Triển lãm ‘Mần chi rứa?’ mời công chúng nghe chuyện đời từ 21/06 - 20/7/2025 tại Annam Gallery, 371/4 Hai Bà Trưng, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh.
Ảnh: Annam Gallery
