Câu chuyện cảnh báo: Làm giả giấy tờ để “lách luật” và hậu quả hình sự
Tại TP.HCM, một phụ nữ bị cơ quan chức năng phát hiện sử dụng giấy khai sinh giả để làm thủ tục nhập học cho con nuôi như con ruột. Ở một tỉnh khác, một người làm giả giấy chứng nhận kết hôn để hợp pháp hóa quan hệ hôn nhân nhằm xin visa định cư nước ngoài. Họ đều nghĩ chỉ là “mánh nhỏ” để thuận tiện cuộc sống. Nhưng thực tế, đây là hành vi làm giả tài liệu của cơ quan nhà nước - có thể bị truy cứu hình sự theo Điều 341 BLHS với mức án tù nghiêm khắc.
Thế nào là làm giả giấy khai sinh, giấy kết hôn?
Giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn là giấy tờ hộ tịch do cơ quan nhà nước có thẩm quyền (UBND cấp xã/phường) cấp, có giá trị pháp lý để xác lập các quyền nhân thân, hộ tịch, hôn nhân.
Hành vi làm giả các loại giấy tờ này bao gồm:
- Tự ý tạo ra giấy tờ giả mạo về hình thức, con dấu, chữ ký.
- Sử dụng giấy tờ giả do người khác cung cấp để thực hiện hành vi pháp lý (nhập học, đăng ký thường trú, thừa kế…).
- Nhờ người hoặc thuê dịch vụ “làm giấy” không qua thủ tục hợp pháp tại cơ quan có thẩm quyền.
Bất kể là người làm giả hay người sử dụng, nếu có nhận thức rõ hành vi là giả mạo, đều có thể bị xử lý hình sự.
Làm giả giấy hộ tịch - Có thể bị truy cứu hình sự theo Điều 341 BLHS
Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định: “Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức…” thì bị phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.
Nếu phạm tội có tổ chức, nhiều lần, gây hậu quả nghiêm trọng hoặc vì vụ lợi… thì:
- Bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
- Nghiêm trọng hơn có thể bị phạt tù đến 07 năm.
Ngoài ra, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 5 triệu đến 50 triệu đồng, hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề từ 1 đến 5 năm.
Người sử dụng giấy tờ giả - Có bị truy cứu không?
Câu trả lời là CÓ, nếu:
- Biết rõ đó là giấy tờ giả mà vẫn sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật;
- Hoặc đồng phạm với người làm giả để phục vụ cho mục đích cá nhân.
Ví dụ: Người sử dụng giấy khai sinh giả để đăng ký trường học, hoặc giấy kết hôn giả để nhập hộ khẩu, xin trợ cấp - đều có thể bị coi là người đồng phạm hoặc bị xử lý tội sử dụng giấy tờ giả theo khoản 2 Điều 341.
Một hành vi - Có thể phạm nhiều tội
Trong thực tế, hành vi làm giả giấy khai sinh, giấy kết hôn còn có thể cấu thành tội danh khác, tùy theo mục đích và hậu quả:
- Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174 BLHS) nếu dùng giấy tờ giả để chiếm đoạt tài sản (ví dụ thừa kế, vay vốn, xin trợ cấp).
- Tội tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép (Điều 349) nếu dùng giấy tờ giả để làm hồ sơ xuất cảnh định cư.
- Tội giả mạo trong công tác (Điều 359) nếu người làm giả là cán bộ trong cơ quan hộ tịch, có thẩm quyền cấp giấy.
Các tình tiết giảm nhẹ - tăng nặng cần lưu ý
Tình tiết giảm nhẹ (Điều 51 BLHS):
- Phạm tội lần đầu, nhân thân tốt.
- Tự thú, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải.
- Tự nguyện giao nộp giấy tờ giả, khắc phục hậu quả.
Tình tiết tăng nặng (Điều 52 BLHS):
- Phạm tội có tổ chức.
- Vì vụ lợi hoặc động cơ đê hèn.
- Dùng thủ đoạn tinh vi, lôi kéo người khác cùng phạm tội.
Việc xem xét các tình tiết này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mức hình phạt Tòa án quyết định.
Lời khuyên pháp lý cho người dân
Nhiều người nghĩ rằng làm giả giấy tờ hộ tịch chỉ là “tiểu xảo hành chính”, nhưng đây thực chất là hành vi xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống pháp lý, trật tự quản lý dân sự, hôn nhân, hộ tịch.
Thay vì làm giả, người dân có thể thực hiện các thủ tục điều chỉnh, bổ sung thông tin tại UBND cấp xã theo Luật Hộ tịch, để đảm bảo đúng pháp luật và an toàn cho bản thân.
Kết luận
Làm giả hoặc sử dụng giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn giả không chỉ vi phạm đạo đức mà còn xâm phạm pháp luật hình sự. Tùy theo mức độ, hậu quả và mục đích, người vi phạm có thể phải chịu hình phạt tù đến 07 năm, mất cơ hội định cư, học tập, hoặc thậm chí bị truy cứu thêm các tội danh khác.
Hãy tuân thủ pháp luật và cảnh giác với mọi hành vi “lách luật” tưởng vô hại nhưng lại ẩn chứa hậu quả nghiêm trọng.
Xem thêm
Bóng tối của lòng tin: Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và những hệ lụy đau lòng
Mở Công ty tư vấn du học rồi lừa đảo hàng chục người
Công Ty Bất Động Sản Lừa Đảo: Dấu Hiệu và Cách Phòng Tránh(Mở trong cửa số mới)
