Quy định về chi bộ cơ sở được quy định trong các văn bản chính của Đảng Cộng sản Việt Nam, nổi bật nhất là:

1. Khái niệm chi bộ cơ sở

Theo Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa XIII, thông qua tại Đại hội XIII):

Chi bộ cơ sở là tổ chức Đảng được thành lập ở các cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương có đủ điều kiện về số lượng đảng viên và tính chất hoạt động độc lập.

2. Điều kiện để thành lập chi bộ cơ sở

Căn cứ Điều 24, Điều lệ Đảng và Hướng dẫn số 01-HD/TW ngày 28/9/2021 của Ban Tổ chức Trung ương:

• Có ít nhất 5 đảng viên chính thức đang sinh hoạt (trong đó có thể bầu cấp ủy).

• Có chức năng lãnh đạo toàn diện các mặt công tác chính trị, tư tưởng, tổ chức trong đơn vị.

• Có tổ chức tương đối ổn định, hoạt động độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ và tổ chức.

• Có cơ sở vật chất, trụ sở hoạt động riêng biệt phù hợp

3. Thẩm quyền quyết định thành lập chi bộ cơ sở

• Ban Thường vụ Đảng ủy cấp trên trực tiếp (như Đảng ủy xã, huyện, quận, ngành...) có quyền chuẩn y thành lập hoặc nâng cấp chi bộ trực thuộc lên chi bộ cơ sở.

• Quyết định này thường được ghi rõ trong văn bản chuẩn y thành lập hoặc nâng cấp chi bộ.

4. Nhiệm vụ của chi bộ cơ sở

Theo Điều 24, Điều lệ Đảng:

Chi bộ cơ sở có các nhiệm vụ sau:

1. Lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị, tổ chức mình.

2. Giáo dục, rèn luyện đảng viên, phát triển đảng viên mới.

3. Kiểm tra, giám sát đảng viên và tổ chức đảng cấp dưới (nếu có).

4. Giữ mối liên hệ chặt chẽ với nhân dân, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

5. Sinh hoạt định kỳ, ra nghị quyết, tổ chức thực hiện nghị quyết.

5. Cơ cấu tổ chức của chi bộ cơ sở

• Có cấp ủy chi bộ: gồm Bí thư, Phó Bí thư, và các cấp ủy viên (nếu số lượng đảng viên nhiều).

• Tổ chức các chi bộ trực thuộc nếu số lượng đảng viên lớn (trên 30 đảng viên có thể tổ chức chi bộ bộ phận).

• Có thể thành lập ủy ban kiểm tra, bộ phận giúp việc, theo yêu cầu hoạt động.

6. Một số điểm lưu ý khác

• Chi bộ cơ sở được giao quyền tự chủ trong lãnh đạo toàn diện các mặt công tác chính trị trong cơ quan, đơn vị mình.

• Trực tiếp bầu cấp ủy nhiệm kỳ 5 năm, tổ chức đại hội chi bộ theo quy định.

• Có con dấu riêng, văn phòng, sổ sách quản lý riêng biệt.