1.Sơ lược về lịch sử typography

Thiết kế kiểu chữ hay typography design là nghệ thuật sắp xếp các chữ cái thành một thông điệp có ý nghĩa trong một bố cục dễ đọc và có tính thẩm mỹ. Đó là một yếu tố không thể thiếu trong thiết kế. Typography không yêu cầu nhà thiết kế vẽ các mẫu ch...

2. Các thuật ngữ thiết kế typography bạn cần biết

2.1 Phong cách

Chữ cái có nhiều hình dạng và phong cách khác nhau. Việc phân loại chúng có thể là một thách thức vì có nhiều yếu tố cần xem xét: nét chữ, nguồn cảm hứng tạo ra nó, xuất hiện vào thời điểm nào và cách sử dụng chúng. Để đơn giản, chúng tôi thường đề cập đến ba loại phong cách chính sau đây:

2.2 Serif

Các kiểu chữ serif đầu tiên được lấy cảm hứng từ thư pháp truyền thống và được gọi là Nhân văn (Humanist) hoặc Phong cách cổ (Old Style). Phong cách này được đặc trưng bởi hình thức nét chữ mềm mại, tròn trịa và nét chữ mỏng.Hình 4: Kiểu chữ SerifVào k...

Sans serif

Kiểu chữ Sans serif trở nên phổ biến trong thế kỷ 20 và bị ảnh hưởng một phần bởi phong cách thư pháp nên cũng hay được gọi kiểu chữ Humanist. Với kiểu chữ này, bạn có thể thấy độ dày nét chữ giảm đi, đường nét mềm mại, tạo nên một tổng thể kiểu nhẹ n...

Chữ viết tay (Cursive)

Chữ viết mô phỏng theo phong cách viết tay (Script) và thư pháp (calligraphic) dễ dàng bắt gặp, từ kiểu dáng đẹp và trang trọng đến kiểu viết tùy hứng và phổ biến.Hình 11: Mô phỏng kiểu chữ viết tayKiểu chữ nét dày Brush gần giống với Scripts, nhưng chúng lấy cảm hứng từ các ký tự viết bằng cọ. Điều này làm cho chúng trở nên dày dặn và kém thanh lịch hơn.Hình 12: Mô phỏng kiểu chữ nét dày BrushCuối cùng, phong cách Gothic hay Blackletter lấy phong cách thư pháp làm nền tảng, các nét móc và cong của ký tự đều ảnh hưởng bởi kiểu thư pháp. Phong cách này được phát triển từ kiểu Carolingian nét nhỏ, và đến giữa thế kỷ 12, một phong cách mới đã được tạo ra với những đường nét chữ thẳng và góc cạnh.Hình 13: Kiểu chữ Blackletter

2.3 Font chữ so với typeface

Chắc chắn rằng tất cả chúng ta đều đã từng nhầm lẫn về sự khác biệt giữa font chữ và typeface.Một kiểu chữ - typeface (hay một họ các phông chữ tương tự nhau - font family) là thiết kế trực quan các ký tự, bao gồm nhiều định dạng phông chữ khác nhau. Về...

2.4 Phân tích từng nét ký tự

Việc phân tích các chữ cái khá phức tạp - mọi chi tiết và yếu tố nhỏ đều mang tính kỹ thuật riêng. Dưới đây là một số ví dụ:Hình 16: Mô phỏng phân tích các phông chữVà đây là một vài dấu câu, cùng với tên và chức năng của chúng:Hình 17: Mô phỏng phân tích các dấu câu

3. Kỹ thuật tạo phông chữ ảo diệu - Typographic illusions

Những con chữ tuyệt vời không chỉ bởi vì chúng thể hiện rất nhiều cảm xúc, mà còn bởi vì chúng có khả năng đánh lừa thị giác của chúng ta. Hãy xem xét một vài kỹ thuật sử dụng ảo ảnh quang học (optical illusions) được tìm thấy trong thiết kế kiểu chữ:

3.1 Ảo ảnh 1

Chữ S có vẻ giống như một chữ cái hoàn toàn đối xứng, phải không? Không phải đâu. Chỉ cần xoay nó 180° và bạn sẽ thấy rằng phần trên thực sự nhỏ hơn phần dưới nhằm mang lại sự chắc chắn và cân bằng về mặt trực quan.Hình 18: Thiết kế chữ S với kỹ thuật ảo ảnh quang học

3.2 Ảo ảnh 2

Mặc dù tất cả các chữ cái dường như có cùng chiều cao, nhưng kích thước các ký tự tròn sẽ lớn hơn chút. Ví dụ, nếu viết chữ O với chiều cao đúng bằng đường ô vở thông thường (đường cơ sở giới hạn kích thước chữ) thì giao điểm của chữ O với đường cơ sở chỉ là 1 điểm duy nhất, trong khi viết chữ E - nét trên sẽ giáp hoàn toàn với đường cơ sở. Vì vậy về mặt kỹ thuật, cả hai chữ cái đều có cùng kích thước nhưng khi viết lên mặt giấy thì không cân xứng về chiều cao trực quan nên chúng ta cần viết chữ O to lên một chút để làm cho chúng bằng nhau về mặt thị giác.Hình 19: Một số ký tự có kích thước khác nhau trong thiết kế phông chữ

3.3 Ảo ảnh 3

Để làm chữ O trông được đối xứng và kích thước nét chữ đồng đều thì về mặt cấu trúc, ta cần lưu ý để kích thước đường nét không đồng đều. Nếu lật chữ O 90°, bạn sẽ nhận ra rằng các cạnh bên dày hơn một chút so với phần trên và dưới.Hình 20: Hai bên chữ O thường có kích thước lớn hơn

3.4 Ảo ảnh 4

Vì đang đề cập đến thủ thuật lật chữ cái, hãy thử làm tương tự với chữ A. Lật nó theo chiều ngang sẽ thấy rằng chữ cái có vẻ đối xứng này thực ra không đối xứng.Như vậy, để biết chữ cái đó có đối xứng hay không bạn phải dùng một chút thủ thuật nhỏ để xác định. Ngay cả đi ngược lại quy tắc toán học về thiết kế thông thường, những quy tắc với nét kích thước khác nhau không đối xứng vẫn được sử dụng để mang lại cảm giác hài hòa về mặt trực quan cho phông chữ.Hình 21: Ngay cả thiết kế chữ A cũng không đối xứng

3.5 Ảo ảnh 5

Đặc trưng của phong cách chữ thư pháp là nét trên mỏng, nét xuống dày và nét chéo lại mỏng. Quy tắc này áp dụng cho cả những chữ cái đơn giản và góc cạnh nhiều như chữ T chẳng hạn.Hình 22: Thiết kế theo phong cách thư pháp

3.6 Ảo ảnh 6

Về mặt lý thuyết, người ta tưởng rằng các thanh ngang trong chữ E và A đã được căn giữa. Nhưng thực tế, để chữ cái trông cân đối thì các nét ngang này không hề được căn đều nhau. Bạn có thể thấy rõ rằng thanh ngang bị lệch tâm bằng cách lật ngược chữ cái.Hình 23: Các thanh ngang không nằm ở trung tâm của ký tự chữ cái

3.7 Ảo ảnh 7

Các chữ cái B, P và R có hình dạng tương đối giống nhau, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng có tỷ lệ giống nhau. Nét cong của chữ R cần phải mỏng hơn một chút để khi nối chân vào nó, nó sẽ không khiến tổng thể chữ cái bị quá dày. Trong khi nét cong phần trên chữ B cần phải nhỏ hơn nét cong ở phía dưới để tổng thể trông hài hòa hơn.Hình 24: Các nét cong của P và R khá tương tự nhau Hình 25: Các nét cong đầu trên của P và B khác nhau rõ rệt

4. Các quy tắc của thiết kế typography

Trong quá trình sáng tạo thiết kế typography, các quy tắc thường không được coi trọng và dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên để vẫn giữ được thẩm mỹ thiết kế khi dù đi bỏ qua các quy tắc thì ta vẫn cần phải nắm vững các quy tắc trước đã.Khi làm việc với typograph...

4.1 Căn chỉnh

Căn chỉnh văn bản là sắp xếp nội dung văn bản trên một trang so với kích thước của trang. Có 4 kiểu căn chỉnh nhưng hiệu quả căn chỉnh của chúng chỉ đơn giản là có vẻ ngoài khác nhau và tạo cho người xem những cảm nhận riêng chứ không có kiểu nào tốt nhất cho tất cả các trường hợp.

Trái

Đây có lẽ là cách căn chỉnh được sử dụng phổ biến nhất, vì nó tuân theo quy tắc đọc văn bản của hầu hết các ngôn ngữ. Tuy nhiên khi sử dụng, ta phải chú ý căn chỉnh các lề chữ cạnh phải với độ dài các hàng có cảm giác đồng đều tự nhiên và tránh để các từ đơn lẻ trên các hàng mới.Hình 26: Căn lề trái phù hợp với quy tắc đọc văn bản của hầu hết các ngôn ngữ

Phải

Trái ngược với căn lề trái, lề phải ngược lại với hướng đọc của hầu hết loại ngôn ngữ, nhưng đây cũng có thể là một lợi thế để tạo nét độc đáo. Tuy nhiên, hãy lưu ý rằng căn phải tuy khác lạ nhưng cũng khó đọc hơn, đặc biệt trong các đoạn văn dài. Mẹo để căn phải là không để các dấu chấm và phẩy ở cuối hàng nhằm giúp người xem thấy sự ngắt câu rõ ràng hơn.Hình 27: Căn lề phải tạo nét độc đáo cho thiết kế văn bản

Căn giữa

Trong vài trường hợp, chọn căn giữa có thể làm văn bản trông nhàm chán và lộn xộn. Tuy nhiên nếu có thể cân bằng lượng chữ mỗi hàng trong khi vẫn duy trì sự đối xứng trên dưới thì sẽ tạo nên 1 đoạn văn bản gọn gàng, dễ nhìn về mặt trực quan.Hình 28: Cân bằng lượng chữ mỗi hàng trong khi căn giữa

Căn đều 2 bên

Căn đều 2 bên mang đến cảm giác hiện đại và trang trọng, nhưng đây cũng có thể là điểm yếu. Nguyên nhân vì nếu đoạn văn bản quá ngắn thì sẽ xuất hiện nhiều khoảng trống khó hiểu trong văn bản. Hãy chắc chắn các chữ được căn đều đẹp với độ dài vừa đủ giữa các từ và ký tự.Hình 29: Các chữ nên được căn đều đẹp với độ dài vừa đủ giữa các từ và ký tự

4.2 Tracking

Quá trình điều chỉnh khoảng cách tổng thể giữa các chữ cái trong 1 từ bất kỳ được gọi là tracking. Trong hầu hết các trường hợp, người ta sẽ áp dụng tracking tích cực hơn là tiêu cực, để tạo ra một bố cục thoáng và rộng hơn.Cỡ chữ văn bản càng lớn thì k...

4.3 Kerning

Kerning đề cập đến việc sửa đổi khoảng cách giữa các chữ cái riêng lẻ trong cùng một font - phông chữ. Mặc dù trong hầu hết các trường hợp, chúng ta có thể bỏ qua việc áp dụng tracking, nhưng đôi khi ta cũng cần phải tự căn chỉnh vài chữ cái riêng lẻ...

4.4 Leading

Khoảng cách giữa các dòng trong một đoạn văn bản được gọi là Leading. Bằng cách điều chỉnh chỉ số của leading, ta đang tùy chỉnh kết cấu của đoạn văn trông rõ ràng và phân tầng các đoạn văn bản cũng dễ hơn. Kích thước tối ưu của khoảng cách dòng phụ thuộc vào nhiều thứ khác nhau, chẳng hạn như khối lượng từ trong đoạn văn sẽ ảnh hưởng tới không gian khả dụng, kích thước hiển thị khối văn bản hoặc đơn giản là tính thẩm mỹ của đoạn văn bản mà chúng ta đang hướng tới.Hình 33: Căn chỉnh dòng sao cho phù hợp với kích thước đoạn văn tổng thể

4.5 Hệ thống cấp bậc

Hệ thống phân cấp giúp tạo ra hiệu quả thu hút và hướng mắt người xem trên toàn bộ trang văn bản. Từ đó làm cho quá trình đọc hiểu văn bản dễ dàng và trực quan hơn rất nhiều. Cách rõ ràng và dễ dàng nhất mà chúng ta có thể tạo ra một số hệ thống phân cấ...

4.6 Grid

Một trong những yếu tố quan trọng nhất khi làm việc với nội dung văn bản là thiết kế theo dạng lưới - grid. Sử dụng grid nghĩa là các thông tin sẽ hiển thị theo dạng khối và hình thành một khung có nhiều khối thông tin bên trong. Từ đó, bạn có thể tù...

5. Sức mạnh của kiểu chữ

Thiết kế kiểu chữ có sức ảnh hưởng lớn đến thông điệp cần truyền tải. Khi được sử dụng đúng cách — sự kết hợp thích hợp giữa kiểu dáng, kích thước, cấp bậc, kerning và leading — thì không gì bạn không thể diễn đạt chưa tốt được.Từ những nội dung với thiết kế bố cục trang trọng và thanh lịch cho đến những tác phẩm năng động và hấp dẫn, bạn có thể làm bất cứ điều gì mà trí tưởng tượng của bạn có thể nghĩ ra.

6. Kết luận

Bằng cách hiểu các quy tắc và sự thật về các chữ cái và các cách áp dụng tùy chỉnh chữ cái khác nhau, bạn hoàn toàn có thể truyền tải những thông điệp thú vị giàu ý nghĩa tới khách hàng của doanh nghiệp. Nhưng những quy tắc này chỉ là trên lý thuyết. MangoAds rất khuyến khích bạn phá vỡ quy tắc để tiếp tục sáng tạo đổi mới hơn nữa! Bạn cần phải không ngừng học hỏi, thử nghiệm,, mắc sai lầm và tiếp tục bắt đầu lại. Bằng cách đó, bạn sẽ phát triển một phong cách riêng của bạn.Bạn muốn tìm hiểu thêm về kiểu chữ? Hãy xem thêm về các xu hướng phông chữ mới nhất, cặp phông chữ và phông chữ logo tốt nhất được tổng hợp.>>> Tìm hiểu thêm về: Dịch vụ thiết kế website từ MangoAds