Thế nào là lạm phát?

Ví dụ:Điều này cho thấy giá bánh mì đã tăng, đồng nghĩa với việc tiền của bạn đã mất giá trị.Nhiều bạn sẽ có thắc mắc hai điều về lạm phát như sau:

Ví dụ minh họa cách tính lạm phát

Giả sử ngày nào bạn cũng đi chợ và mua các loại lương thực bao gồm: gạo (3kg), rau (1kg), cá (2kg), thịt (1kg), dầu ăn (1 lít).Bảng giá các loại lương thực này qua các năm được thể hiện bên dưới:Như vậy, tổng số tiền bạn phải bỏ ra để mua các loại thực phẩm này qua các năm là:Vậy số tiền mua hàng hóa này đã tăng lên 50 nghìn đồng chỉ sau một năm. Hay nói cách khác, tỷ lệ lạm phát năm 2020 so với năm 2019 sẽ là (50/250) x 100 = 20%.

Có mấy loại lạm phát?

Lạm phát có thể được phân loại thành các mức độ khác nhau, dựa trên tỷ lệ lạm phát và tính chất của lạm phát.Dựa trên tỷ lệ lạm phát:Dựa trên tính chất của lạm phát:

Công thức tính lạm phát

Tính lạm phát dựa trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI)

Đối với ví dụ trên thì lạm phát chỉ tính đơn giản dựa trên lượng hàng hóa của một hộ gia đình. Tuy nhiên, để tính lạm phát của một quốc gia thì sẽ cần đến hơn 600 loại hàng hóa khác nhau. Chính vì vậy, để đơn giản hơn nhà nước sẽ chọn ra những loại hàng hóa mang tính thiết yếu, được nhiều người dân thường xuyên sử dụng để tính ra một loại chỉ số. Chỉ số này được gọi là chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Như vậy, ta có công thức tính lạm phát như sau:Tỷ lệ lạm phát kỳ hiện tại = (Giá trị chỉ số CPI cuối cùng / Giá trị CPI ban đầu) x 100Giả sử chỉ số CPI năm 2019 và 2020 lần lượt là 98 và 105.Như vậy, áp dụng công thức trên, ta có tỷ lệ lạm phát năm 2020 so với năm 2019 sẽ là: (105 / 98) x 100 = 107,14%

Tính lạm phát dựa theo chỉ số giảm phát GDP

Ngoài cách tính lạm phát bằng CPI như trên, ta còn có thể tính lạm phát dựa theo chỉ số giảm phát GDP.Chẳng hạn, tỷ lệ lạm phát năm 2020 so với năm 2019 sẽ được tính như sau:Tỷ lệ lạm phát năm 2020 so với năm 2019 = [(Chỉ số giảm phát GDP năm 2020 - Chỉ số giảm phát GDP năm 2019) / Chỉ số giảm phát GDP năm 2019] x 100Giả sử chỉ số giảm phát GDP năm 2020 và năm 2019 lần lượt là 98 và 105.Như vậy, tỷ lệ lạm phát năm 2020 so với năm 2019 sẽ là: [(105 - 98) / 98] x 100 = 7,14%

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ lạm phát

Để tính tỷ lệ lạm phát thì ta cần quan tâm đến hai yếu tố:Nếu thay đổi một trong hai yếu tố thì tỷ lệ lạm phát đều sẽ bị ảnh hưởng. Ví dụ: Thay vì mua 2kg cá như ví dụ minh họa trên thì chúng ta sẽ chỉ mua 1kg. Lúc này, chỉ số lạm phát của năm 2020 so ...