Để tạo nên nét đẹp văn hóa của một dân tộc, một vùng miền, một địa phương thì cần có nhiều yếu tố cấu thành. Nét đẹp văn hóa của một doanh nghiệp cũng vậy, cần nhiều yếu tố cấu thành. Tuy nhiên, theo suy nghĩ của cá nhân thì “chia sẻ” có một nét đẹp riêng và đó cũng là điều vô cùng quan trọng góp phần tạo nên sự thành công của doanh nghiệp.

Ảnh minh họa

Thực tế, xảy ra một thực trạng tại các doanh nghiệp như sau: nhân viên biết được một điều gì hay, mới, luôn lấy đó làm “tủ” riêng cho mình, không có sự chia sẻ với đồng nghiệp, cấp trên, cấp dưới. Chính vì vậy, chứng bệnh “ngôi sao” xảy ra. Một khi nhân viên ra đi (dù bất cứ lý do gì) thì những kiến thức, kinh nghiệm, phương thức làm việc, xử lý vấn đề rất hiệu quả mà họ nghĩ ra cũng theo họ mà đi, và người khác đến không được kế thừa bất cứ cái gì, phải tốn thời gian, chi phí, công sức để nghiên cứu những vấn đề đã được nghiên cứu. Năng lực, tay nghề chuyên môn và tầm nhìn của tập thể doanh nghiệp không được nâng lên vì thiếu sự chia sẻ.

Đặc biệt, đối với sự ra đi của những nhân sự quan trọng, đó thật sự là một mất mát lớn của doanh nghiệp. Những sản phẩm họ làm ra tuy đã được quản lý tốt, được kế thừa và phát triển nhưng đó chưa phải là tài sản quan trọng nhất. Cái quan trọng nhất là khi đi họ mang theo tri thức, để lại cho công ty một lỗ hổng không dễ gì lấp đầy, đôi khi là kiến thức về cả một lĩnh vực. Những điều này, thực chất là “tri thức” của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp không biết cách quản trị nguồn tri thức này tốt thì tài sản của công ty sẽ rất nhỏ bé và ngược lại, nếu tri thức được tích lũy, phát triển và quản lý tốt sẽ giúp cho khối tài sản của công ty tăng trưởng không ngừng. Chẳng hạn như, một bí quyết xử lý vấn đề hiệu quả do một người nào đó trong doanh nghiệp đã tìm ra, nếu điều đó được chia sẻ thì hạn chế chi phí, tiết kiệm thời gian và công sức rất nhiều. Nếu được ghi chép, lưu giữ lại thì sẽ làm gia tăng “tài sản” của doanh nghiệp. Khi gặp vấn đề tương tự, những người liên quan đến công việc cứ việc “mở tủ” và lấy ra xài mà không mất công tìm hiểu, nghiên cứu lại một vấn đề đã có.

Có thể đây là những điều “lớn lao” mà sự “chia sẻ” có thể đem lại và thực tế sẽ đem lại cho Doanh nghiệp. Và những có những “chia sẻ” tuy “nhỏ bé” khác nhưng thiết nghĩ cũng sẽ rất cần trong quá trình làm việc. Đó là những tâm tư, tình cảm hằng ngày về cuộc sống, kinh nghiệm sống… giữa các cá nhân trong doanh nghiệp; những mong muốn, nguyện vọng mà cấp trên mong muốn cấp dưới của mình có thể thực hiện được và ngược lại. Những điều “nhỏ bé” này sẽ làm cho môi trường làm việc thân thiện hơn, mọi cá nhân sẽ thoải mái hơn, sẽ hiểu nhau hơn để cùng làm việc tốt và góp phần vào sự phát triển của toàn doanh nghiệp.

Để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của “sự chia sẻ”, bài viết xin đưa ra một dẫn chứng về Công ty Canon (Trích Tạp chí Khoa học ĐHQGHN, “Quản trị dựa vào tri thức: Kinh nghiệm từ Nhật Bản”, TS Nguyễn Ngọc Thắng): Công ty Canon Inc. được thành lập năm 1937 với sản phẩm chính là máy ảnh và máy văn phòng. Để sáng tạo ra tri thức, giám đốc điều hành của Canon - Fujio Mitarai - luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trao đổi ý tưởng giữa các cấp quản lý và nhân viên trong công ty. Ông thường xuyên động viên nhân viên nên xem xét các vấn đề trên quan điểm của nhau. Để làm được điều này, ông đã xây dựng nhiều Ba (1) khác nhau nhằm khuyến khích trao đổi ý tưởng mới và chia sẻ quan điểm, phá vỡ bức tường ngăn cách giữa các chi nhánh và công ty con hoạt động độc lập trước đây. Sự gia tăng quá trình trao đổi và tương tác trong Ba của các hội đồng khác nhau đã nhanh chóng sản sinh ra tri thức mới. Ví dụ, tại cuộc họp cấp quản lý diễn ra hàng tuần, thay vì thụ động nghe các báo cáo và bản trình bày, cuộc họp khuyến khích thảo luận sôi nổi nhằm trao đổi ý tưởng và trải nghiệm. Ngoài các cuộc họp chính thức, Canon còn có các diễn đàn nuôi dưỡng sự hiểu biết và chia sẻ kiến thức trực tiếp lẫn nhau thông qua những buổi gặp mặt thân tình hàng ngày. Bầu không khí thoải mái cũng khuyến khích nhân viên suy nghĩ sáng tạo và đẩy nhanh quá trình quyết định tại Canon. Bên cạnh đó, Canon cũng thiết lập các Ba khác đan xen và kết nối với nhau bên ngoài môi trường doanh nghiệp, liên quan đến khách hàng, nhà cung cấp, đối tác hay các chủ thể liên quan khác nhằm chia sẻ và tiếp thu kiến thức mới. Chính điều này đã đưa doanh thu gộp năm 2010 của Canon lên 47,6 tỷ đôla Mỹ và lợi nhuận ròng đạt 3,04 tỷ đôla Mỹ.

Từ những điều “nhỏ bé” đến sự “lớn lao” mà “sự chia sẻ” đem lại, đã cho thấy ý nghĩa thực sự của nó. Vậy tại sao… mỗi thành viên trong ngôi nhà chung mà mình đang sống và làm việc không cùng nhau chia sẻ để tài sản tri thức nói riêng và toàn bộ tài sản của ngôi nhà chung đó ngày càng tăng trưởng, phát triển và vững mạnh hơn nữa.

(1). Trong bài viết “Quản trị dựa vào tri thức: kinh nghiệm từ Nhật Bản”, Tiến Sỹ Nguyễn Ngọc Thắng (Đại học Quốc gia Hà Nội) phân tích: “Nonaka và các cộng sự (2000) cũng xác nhận tầm quan trọng của bối cảnh trong việc sáng tạo tri thức. Họ gọi bối cảnh này là “Ba”. Có thể dễ hiểu hơn khi xem Ba là một địa điểm vật chất, chẳng hạn phòng họp. Tuy nhiên, Ba cũng có thể là một trạng thái tương tác đa cấp giải thích cho các tương tác diễn ra tại một không gian, thời gian riêng biệt, cụ thể. Ba có thể xuất hiện giữa các cá nhân, trong nhóm làm việc, các buổi họp, hay trong không gian ảo của các diễn đàn trên mạng. Chúng ta có thể hình dung doanh nghiệp là một hình thái hữu cơ của các Ba đa cấp, trong đó mọi người tương tác với nhau và với môi trường, dựa trên tri thức họ có sẽ đóng góp vào quá trình sáng tạo tri thức cho doanh nghiệp”.